Αυστρία – Η ασφάλεια των βρεφικών τροφών τίθεται υπό τον αυστηρό έλεγχο των δικαστικών αρχών, καθώς μια σοβαρή υπόθεση παρασκευής και διανομής ακατάλληλου γάλακτος σε σκόνη παίρνει πλέον νομικές διαστάσεις.
Η ευρωπαϊκή οργάνωση προστασίας καταναλωτών Foodwatch προχώρησε στην κατάθεση επίσημης μήνυσης κατά των πολυεθνικών εταιρειών Nestlé και Danone, κατηγορώντας τες για εγκληματική αμέλεια και σκόπιμη καθυστέρηση στην ενημέρωση του κοινού.
Η υπόθεση αφορά την ανίχνευση της επικίνδυνης τοξίνης Cereulid σε δεκάδες κωδικούς προϊόντων, γεγονός που οδήγησε σε εκατοντάδες νοσηλείες μικρών παιδιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και προκάλεσε την εύλογη οργή των γονέων.
Η προσφυγή στην Εισαγγελία και οι νομικές κατηγορίες
Η εκτενής μηνυτήρια αναφορά κατατέθηκε την Παρασκευή ενώπιον της Εισαγγελίας της Βιέννης (Staatsanwaltschaft Wien).
Το νομικό κείμενο εστιάζει στην κατηγορία της σκόπιμης διάθεσης επικίνδυνων τροφίμων στην αγορά και της πρόκλησης σωματικής βλάβης μέσω παράλειψης.
Σύμφωνα με την κείμενη αυστριακή και ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι παρασκευάστριες εταιρείες φέρουν την απόλυτη ευθύνη για την ασφάλεια των προϊόντων τους και υποχρεούνται να προχωρούν σε άμεση απόσυρση και ενημέρωση των κρατικών υπηρεσιών σε περίπτωση διαπίστωσης οποιουδήποτε κινδύνου.
Οι νομικοί εκπρόσωποι της Foodwatch υποστηρίζουν ότι οι εμπλεκόμενοι όμιλοι διέθεταν κρίσιμες πληροφορίες για την ακαταλληλότητα των παρτίδων, αλλά καθυστέρησαν αδικαιολόγητα να εκδώσουν τις σχετικές δημόσιες προειδοποιήσεις.
Αυτή η φερόμενη κωλυσιεργία είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες καταναλωτές να αγοράσουν και να χορηγήσουν τα εν λόγω σκευάσματα στα βρέφη τους, εκθέτοντάς τα σε σοβαρό κίνδυνο.
Η υπεύθυνη της οργάνωσης, Indra Kley-Schöneich, ξεκαθάρισε στις επίσημες τοποθετήσεις της ότι οι νομικές ενέργειες βρίσκονται στο αρχικό τους στάδιο και διερευνάται ήδη η δυνατότητα διεκδίκησης πρόσθετων οικονομικών αποζημιώσεων για τις πληγείσες οικογένειες.
Η έκταση του προβλήματος και τα ιατρικά δεδομένα
Στο πλευρό της καταναλωτικής οργάνωσης στάθηκαν άμεσα επτά οικογένειες από την αυστριακή επικράτεια, τα παιδιά των οποίων εμφάνισαν οξεία συμπτωματολογία μετά την κατανάλωση των συγκεκριμένων προϊόντων, απαιτώντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και πολυήμερη νοσοκομειακή περίθαλψη.
Αυτές οι οικογένειες λειτουργούν πρακτικά ως εκπρόσωποι μιας πολύ ευρύτερης ομάδας πληγέντων, καθώς περισσότερα από 76 παιδιά έχουν καταγραφεί με αντίστοιχα κλινικά προβλήματα στο εσωτερικό αρχείο της οργάνωσης.
Τα επίσημα επιδημιολογικά στοιχεία της Υπηρεσίας για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων (AGES) επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Μέχρι τα μέσα Μαρτίου, οι υγειονομικές αρχές είχαν καταγράψει 14 επίσημες αναφορές ασθενειών που σχετίζονται άμεσα με την τοξίνη Cereulid.
Από αυτά τα περιστατικά, τα οποία αφορούν παιδιά ηλικίας από δύο εβδομάδων έως τριών ετών, τα τρία έχουν ταυτοποιηθεί πλήρως εργαστηριακά, ενώ τα υπόλοιπα έντεκα θεωρούνται εξαιρετικά πιθανά, αν και όλα τα βρέφη έχουν ευτυχώς πλέον αναρρώσει πλήρως.
Η πηγή της μόλυνσης και η παγκόσμια ανάκληση
Η ρίζα του πρωτοφανούς αυτού διατροφικού σκανδάλου εντοπίζεται στη χρήση μιας εκτεταμένα μολυσμένης ποσότητας ελαίου, η οποία προήλθε από προμηθευτή με έδρα την Κίνα και χρησιμοποιήθηκε ως βασικό συστατικό στην παραγωγή του βρεφικού γάλακτος.
Η τοξίνη που αναπτύχθηκε στο τελικό προϊόν προκαλεί συνήθως σοβαρές γαστρεντερικές διαταραχές, όπως οξεία διάρροια και συνεχείς εμέτους.
Τα πρώτα ιατρικά συμπτώματα εκδηλώνονται ραγδαία, συνήθως μέσα σε διάστημα μόλις έξι ωρών από την ώρα της σίτισης του βρέφους.
Οι αποκαλύψεις για τη μολυσμένη πρώτη ύλη ανάγκασαν τεράστιους πολυεθνικούς κολοσσούς, μεταξύ των οποίων η Nestlé, η Danone και η Lactalis, να προχωρήσουν σε μαζικές ανακλήσεις προϊόντων ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο.
Η επιχείρηση απόσυρσης των προβληματικών παρτίδων έλαβε γρήγορα παγκόσμιες διαστάσεις, επηρεάζοντας τα ράφια των καταστημάτων σε περισσότερες από 60 χώρες, δημιουργώντας τεράστια αναστάτωση και έντονο πανικό στους νέους γονείς σε διεθνές επίπεδο.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και οι έρευνες στη γαλλική πρωτεύουσα
Το υγειονομικό πρόβλημα δεν περιορίστηκε μόνο εντός των αυστριακών συνόρων, καθώς το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου.
Κράτη όπως το Βέλγιο, η Δανία, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αναφέρει παρόμοια περιστατικά.
Οι αρμόδιες ιατρικές υπηρεσίες διαπίστωσαν ότι, παρά τις κατά πλειοψηφία ήπιες ενδείξεις, υπήρξαν και κρίσιμα περιστατικά σοβαρής αφυδάτωσης που οδήγησαν σε κατεπείγουσες εισαγωγές σε παιδιατρικές κλινικές.
Η Γαλλία αποτέλεσε το κύριο επίκεντρο της κρίσης, γεγονός που κινητοποίησε πολύ νωρίτερα τον κρατικό και δικαστικό μηχανισμό της χώρας.
Στα τέλη του Ιανουαρίου, η οργάνωση Foodwatch είχε ήδη καταθέσει αντίστοιχη νομική μήνυση εκπροσωπώντας οκτώ πληγείσες οικογένειες, με αποτέλεσμα η αρμόδια εισαγγελία στο Παρίσι να διατάξει την άμεση έναρξη προκαταρκτικής έρευνας για την αναζήτηση ποινικών ευθυνών.
Πάντως, σύμφωνα με την τελευταία επίσημη ενημέρωση των αρμόδιων ευρωπαϊκών θεσμών στα μέσα Φεβρουαρίου, ο άμεσος και μαζικός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία θεωρείται πλέον ότι έχει αποσοβηθεί σε μεγάλο βαθμό.
