Ελλάδα – Οριστική λύση σε ένα χρονίζον ζήτημα που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες πτυχιούχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δρομολογεί η κυβέρνηση, καταθέτοντας νέο θεσμικό πλαίσιο για την ακαδημαϊκή αναγνώριση.
Περισσότεροι από 400.000 απόφοιτοι των πρώην Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων αποκτούν πλέον τον οδικό χάρτη μέσω του οποίου τα πτυχία τους θα καταστούν ισότιμα με τα αντίστοιχα των πανεπιστημιακών τμημάτων, τερματίζοντας μια εκκρεμότητα ετών στον χώρο της ανώτατης παιδείας.
Η κρίσιμη ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί στο κοινοβούλιο την ερχόμενη Δευτέρα, 16 Μαρτίου, αποτελώντας αναπόσπαστο τμήμα του ευρύτερου νομοσχεδίου για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών.
Το υπουργείο Παιδείας έχει σχεδιάσει μια διαδικασία που επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα που δημιουργήθηκε κατά την ενσωμάτωση των τεχνολογικών ιδρυμάτων στον πανεπιστημιακό τομέα, θέτοντας συγκεκριμένα φίλτρα αξιολόγησης.
Η διαδικασία της ακαδημαϊκής αντιστοίχισης
Το ρυθμιστικό πλαίσιο εστιάζει αποκλειστικά στους πολίτες που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους μετά το έτος 2001, χρονικό σημείο κατά το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος 2916/2001 που προέβλεπε την «ανωτατοποίηση» των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων.
Παρά την αλλαγή του νομικού καθεστώτος εκείνης της περιόδου, οι τίτλοι σπουδών αυτών των αποφοίτων παρέμεναν μέχρι σήμερα χωρίς την απαιτούμενη αντιστοίχισή τους με τα εν ενεργεία Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, δημιουργώντας επαγγελματικές και ακαδημαϊκές ανισότητες.
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σε επίσημη τοποθέτησή της υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία αυτής της πρωτοβουλίας, κάνοντας λόγο για το κλείσιμο μιας εκκρεμότητας δεκαετιών και την ταυτόχρονη αποκατάσταση μιας υφιστάμενης αδικίας.
Η διαδικασία ισοτίμησης σχεδιάστηκε ώστε να είναι σαφής και πλήρως διαφανής, διασφαλίζοντας την ποιότητα και την αξιοπιστία της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα.
Κομβικό ρόλο στην αντιστοίχιση διαδραματίζουν τα αντικειμενικά κριτήρια που έχουν τεθεί από την ηγεσία του υπουργείου.
Συγκεκριμένα, η αξιολόγηση των φακέλων θα βασίζεται στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς πιστωτικών μονάδων (ECTS), στο αναλυτικό περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών που παρακολούθησαν οι υποψήφιοι, καθώς και στην ενδεχόμενη κατοχή μεταπτυχιακών ή διδακτορικών τίτλων σε συναφές επιστημονικό αντικείμενο, στοιχείο που ενισχύει το ακαδημαϊκό προφίλ του αποφοίτου.
Τα κριτήρια αξιολόγησης και ο ρόλος της ΕΘΑΑΕ
Οι τεχνικές λεπτομέρειες της ρύθμισης προβλέπουν τη δημιουργία ενός συστήματος με ισχυρά ακαδημαϊκά εχέγγυα και αυστηρές θεσμικές δικλείδες ασφαλείας.
Βασική προϋπόθεση για την εκκίνηση της διαδικασίας αντιστοίχισης αποτελεί η προηγούμενη ολοκλήρωση της πιστοποίησης του προπτυχιακού προγράμματος του εκάστοτε πανεπιστημιακού τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής.
Η πιστοποίηση αυτή διενεργείται αποκλειστικά από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), διασφαλίζοντας ότι η όποια ισοτίμηση εδράζεται σε ποιοτικά ελεγμένα και πιστοποιημένα προγράμματα.
Οι απόφοιτοι δεν θα αντιμετωπίζονται ενιαία, αλλά αναμένεται να καταταχθούν σε συγκεκριμένες κατηγορίες.
Ο διαχωρισμός αυτός θα προκύπτει από έναν αλγόριθμο παραμέτρων που περιλαμβάνει τη συνολική διάρκεια των ετών φοίτησης, τον αριθμό των συγκεντρωμένων πιστωτικών μονάδων ECTS, καθώς και το βάθος του γνωστικού αντικειμένου που καλύπτει το πρόγραμμα σπουδών.
Η κατηγοριοποίηση αυτή είναι κρίσιμη για το τελικό αποτέλεσμα της αίτησης ισοτίμησης.
Ανάλογα με την ένταξη στην εκάστοτε κατηγορία, ο δρόμος προς την εξίσωση του πτυχίου διαφοροποιείται σημαντικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, εφόσον καλύπτονται στο ακέραιο οι ακαδημαϊκές προϋποθέσεις, η αντιστοίχιση των παλαιών τίτλων θα αναγνωρίζεται αυτομάτως.
Αντιθέτως, σε περιπτώσεις ελλειμμάτων ως προς το περιεχόμενο ή τις μονάδες, η επιτροπή αξιολόγησης θα καθορίζει την υποχρεωτική παρακολούθηση και επακόλουθη εξέταση σε συγκεκριμένα πανεπιστημιακά μαθήματα, προκειμένου να καλυφθεί η γνωστική απόσταση.
Η αποκατάσταση του θεσμικού κενού στην εκπαίδευση
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο έρχεται να θεραπεύσει μια σειρά από δυσλειτουργίες που προκλήθηκαν στον ακαδημαϊκό χάρτη τα προηγούμενα χρόνια.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Παιδείας, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία της Σοφίας Ζαχαράκη καλύπτει ένα τεράστιο θεσμικό κενό, το οποίο διογκώθηκε δραματικά μετά τη μεταρρύθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης που υλοποιήθηκε από την κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Η εν λόγω παρέμβαση του παρελθόντος χαρακτηρίζεται από τους νυν επιτελείς ως εξόχως πρόχειρη, εκτιμώντας ότι παρήγαγε περισσότερα πρακτικά προβλήματα και ανισότητες από όσα θεωρητικά κλήθηκε να επιλύσει.
Η δημιουργία ενός σαφούς, ενιαίου και αδιαμφισβήτητα διαφανούς μηχανισμού θεωρείται επιβεβλημένη για την ομαλή ενσωμάτωση αυτού του δυναμικού στον σύγχρονο επαγγελματικό στίβο.
Τα πτυχία των πρώην Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων θα κριθούν με βάση τα νέα δεδομένα των ιδρυμάτων που προέκυψαν από τις συγχωνεύσεις, προσφέροντας επιτέλους μια καθαρή διέξοδο σε χιλιάδες επαγγελματίες.
Το μέγεθος του εγχειρήματος αποτυπώνεται στον συνολικό αριθμό των δυνητικά ωφελούμενων.
Σύμφωνα με τους επίσημους υπολογισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών, οι πτυχιούχοι των παλαιών ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα υπερβαίνουν τις 400.000, συγκροτώντας μια τεράστια δεξαμενή επιστημονικού δυναμικού.
Το αίτημα για τη δίκαιη ακαδημαϊκή τους μεταχείριση, άλλωστε, αποτελούσε μια διαχρονική διεκδίκηση που υποστηρίχθηκε σθεναρά από δεκάδες επαγγελματικούς και επιστημονικούς φορείς της χώρας.
