Βρυξέλλες – Μια σημαντική αλλαγή στην καθημερινότητα των καταναλωτών και στη λειτουργία των επιχειρήσεων εστίασης δρομολογείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία κηρύσσει τον «πόλεμο» στις μικρές πλαστικές συσκευασίες μιας χρήσης.
Σύμφωνα με τον νέο Κανονισμό Συσκευασιών της ΕΕ, από το 2030 θα απαγορεύεται στα εστιατόρια και τα καταστήματα γαστρονομίας να προσφέρουν προϊόντα σε ατομικές πλαστικές μερίδες.
Το μέτρο αφορά άμεσα τις δημοφιλείς συσκευασίες για κέτσαπ, μαγιονέζα και σάλτσες στα ταχυφαγεία, αλλά και τις μικρές συσκευασίες ζάχαρης και γάλακτος που συνοδεύουν τον καφέ.
Η απόφαση των Βρυξελλών στοχεύει στη δραστική μείωση του όγκου των απορριμμάτων που παράγονται από αυτές τις μικροσκοπικές συσκευασίες, οι οποίες συχνά καταλήγουν στα σκουπίδια αχρησιμοποίητες.
Η απαγόρευση θα ισχύει αποκλειστικά για την κατανάλωση εντός των καταστημάτων (dine-in), ενώ εξαιρούνται οι παραγγελίες για το σπίτι (take-away).
Επίσης, ειδική μέριμνα και εξαίρεση προβλέπεται για νοσοκομεία και οίκους ευγηρίας, όπου η χρήση ατομικών συσκευασιών κρίνεται απαραίτητη για λόγους υγιεινής και ασφάλειας των ασθενών.
Αντίκτυπος και προβληματισμός στην Ελβετία
Αν και η Ελβετία δεν είναι μέλος της ΕΕ, η εναρμόνιση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς θεωρείται σχεδόν βέβαιη, προκαλώντας ήδη συζητήσεις στον εγχώριο κλάδο της εστίασης.
Στο παρελθόν, οι ατομικές συσκευασίες σάλτσας προσφέρονταν δωρεάν, ενώ σήμερα χρεώνονται από 30 έως και 70 λεπτά (Rappen) σε αλυσίδες αυτοεξυπηρέτησης.
Οι Ελβετοί επιχειρηματίες καλούνται τώρα να προετοιμαστούν για την επόμενη μέρα.
Ο Daniel Wiesner, συνιδιοκτήτης της εταιρείας Wiesner Gastronomie που διαχειρίζεται πάνω από 30 εστιατόρια στη γερμανόφωνη Ελβετία, βλέπει θετικά τη μετάβαση σε φιάλη ή αντλίες για το κέτσαπ και τη μαγιονέζα. Ωστόσο, εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για την επέκταση του μέτρου στα συνοδευτικά του καφέ.
«Το να απαγορευτούν οι ατομικές μερίδες γάλακτος είναι υπερβολικό», δηλώνει, εξηγώντας πως η χρήση κανάτας γάλακτος θα οδηγούσε σε αύξηση της σπατάλης τροφίμων (food waste), καθώς το υπόλοιπο θα πετιέται. Παράλληλα, θέτει ζητήματα υγιεινής, τονίζοντας την ανάγκη για κοινή λογική στην εφαρμογή των μέτρων.
Στροφή σε εναλλακτικές λύσεις από τους κολοσσούς
Οι μεγάλοι παίκτες της ελβετικής αγοράς, όπως η Migros και η Coop, αναγνωρίζουν τη διττή φύση του προβλήματος. Από τη μία, οι ατομικές μερίδες διασφαλίζουν την υγιεινή και την εύκολη δοσολογία, από την άλλη, δέχονται κριτική για το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.
Εκπρόσωποι των δύο ομίλων δηλώνουν πως εξετάζουν ήδη βιώσιμες εναλλακτικές, όπως σταθμούς επαναπλήρωσης (refill stations), δοχεία πολλαπλών χρήσεων, ακόμη και βρώσιμες συσκευασίες, όπως κυπελλάκια βάφλας για μαρμελάδα ή σοκολατένια δοχεία για γάλα.
Η αλυσίδα McDonald’s Switzerland, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι συσκευασίες μιας χρήσης παραμένουν δημοφιλείς λόγω της ανάγκης των πελατών.
Ωστόσο, η εταιρεία τονίζει ότι έχει ήδη μειώσει δραστικά το πλαστικό, με το 98% των συσκευασιών της να προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, έχοντας καταργήσει τα πλαστικά καπάκια και τα καλαμάκια.
Ενστάσεις για το κόστος και τη λειτουργικότητα
Ο κλαδικός σύνδεσμος Gastrosuisse τηρεί στάση αναμονής, επισημαίνοντας οικονομικές και ποιοτικές παραμέτρους.
Η εκπρόσωπος Iris Wettstein ξεκαθαρίζει ότι η απαγόρευση πρέπει να συνοδεύεται από προσιτές και λειτουργικές εναλλακτικές λύσεις.
Υπάρχει ανησυχία ότι οι χάρτινες ή άλλες οικολογικές συσκευασίες ενδέχεται να μην προσφέρουν την ίδια προστασία από την υγρασία.
Ο σύνδεσμος προκρίνει την ενίσχυση της ανακύκλωσης και της κυκλικής οικονομίας έναντι των οριζόντιων απαγορεύσεων, ζητώντας επαρκείς μεταβατικές περιόδους εάν τελικά εφαρμοστούν τα μέτρα.
