Για χρόνια θεωρούνταν απλώς ηλεκτρονικά απόβλητα, καταδικασμένα να σκονίζονται σε ξεχασμένα συρτάρια, να καταχωνιάζονται σε υπόγεια ή να καταλήγουν μαζικά στους κάδους ανακύκλωσης συσκευών. Ωστόσο, η αγορά έχει πραγματοποιήσει μια εντυπωσιακή στροφή. Σήμερα, συγκεκριμένα μοντέλα παλαιών κινητών τηλεφώνων καταγράφουν εκρηκτική άνοδο στην εμπορική τους αξία, μετατρέποντας πρώην ξεπερασμένες συσκευές καθημερινής χρήσης σε περιζήτητα αντικείμενα που μπορούν να αποφέρουν ακόμη και μικρές περιουσίες στους κατόχους τους. Οι συλλέκτες, οι λάτρεις της τεχνολογίας και οι νοσταλγοί μιας άλλης εποχής οδηγούν τη ζήτηση στα ύψη, αναζητώντας τα «διαμάντια» του παρελθόντος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συσκευές που κυκλοφόρησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Πρόκειται για μοντέλα από τα οποία πωλήθηκαν εκατομμύρια τεμάχια εκείνη την εποχή, αλλά σήμερα είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν σε καλή κατάσταση. Η σπανιότητα λειτουργικών συσκευών, ειδικά εκείνων που συνοδεύονται από την αυθεντική τους συσκευασία ή αποτελούν ειδικές εκδόσεις, εκτινάσσει την τιμή τους. Σε διαδικτυακές πλατφόρμες αγοραπωλησιών, ορισμένα μοντέλα αλλάζουν χέρια έναντι πολλών εκατοντάδων ευρώ, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις τα ποσά μπορεί να είναι ακόμα υψηλότερα.
Νοσταλγία και ιστορικά ορόσημα
Η τάση αυτή τροφοδοτείται από διάφορους παράγοντες. Πρωταρχικό ρόλο παίζει η ενηλικίωση μιας γενιάς που βίωσε τις πρώτες της ψηφιακές εμπειρίες μέσω αυτών των συσκευών. Για τους ανθρώπους αυτούς, τα παλιά τηλέφωνα λειτουργούν ως κειμήλια μνήμης, αντίστοιχα με τον τρόπο που οι δίσκοι βινυλίου ή οι παλιές κονσόλες παιχνιδιών συγκινούν τους συλλέκτες. Παράλληλα, υπάρχει μια ισχυρή κοινότητα συλλεκτών τεχνολογίας που ενδιαφέρεται για τα ορόσημα της ιστορίας της κινητής τηλεφωνίας, αναζητώντας τα πρώτα smartphones, κλασικές ανθεκτικές συσκευές ή κινητά με εμβληματικό σχεδιασμό (design icons).
Ο ρόλος της κατάστασης και οι παγίδες της αγοράς
Για όσους σκέφτονται να ρευστοποιήσουν τα παλιά τους κινητά, καθοριστικός παράγοντας για την τελική τιμή είναι η κατάσταση της συσκευής. Ένα φθαρμένο κινητό με γρατζουνιές και χωρίς μπαταρία συνήθως έχει ελάχιστη αξία. Αντίθετα, η εικόνα αλλάζει δραματικά για λειτουργικά μοντέλα που διαθέτουν τα αυθεντικά τους αξεσουάρ. Η ύπαρξη του φορτιστή, των οδηγιών χρήσης και κυρίως του αρχικού κουτιού συσκευασίας μπορεί να πολλαπλασιάσει την αξία πώλησης. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης οι σπάνιες χρωματικές παραλλαγές και οι περιορισμένες εκδόσεις (limited editions).
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν μετατρέπεται κάθε παλιό κινητό αυτόματα σε θησαυρό. Η αγορά παρουσιάζει διακυμάνσεις και οι τάσεις αλλάζουν με ταχείς ρυθμούς. Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις επιτήδειων που προσπαθούν να δημιουργήσουν υπερβολικές προσδοκίες για κοινά μοντέλα. Συνιστάται στους ενδιαφερόμενους πωλητές να συγκρίνουν τιμές, να παραμένουν ρεαλιστές και να φροντίζουν για την ποιοτική φωτογράφιση και περιγραφή των αντικειμένων τους. Σε κάθε περίπτωση, ένας έλεγχος στα συρτάρια του σπιτιού αξίζει τον κόπο, καθώς αυτό που χθες θεωρούνταν ξεπερασμένο, σήμερα μπορεί να αποτελεί μια περιζήτητη σπανιότητα.
