Ελλάδα – Η αντίστροφη μέτρηση για ένα ιστορικό βήμα στον τομέα της αεροδιαστημικής έρευνας έχει ξεκινήσει, καθώς τρεις υπερσύγχρονοι ελληνικοί νανοδορυφόροι ετοιμάζονται να τεθούν σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Πρόκειται για το καινοτόμο πρόγραμμα ERMIS, το οποίο φέρει την υπογραφή των εγχώριων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και σηματοδοτεί την είσοδο της χώρας σε μια νέα εποχή τεχνολογικής ανάπτυξης.
Η εκτόξευση των νανοδορυφόρων ERMIS 1, 2 και 3 έχει προγραμματιστεί για τις 30 Μαρτίου και ώρα 13:20, αποτελώντας το επιστέγασμα μιας μακρόχρονης και απαιτητικής προσπάθειας επιστημόνων και ερευνητών.
Το φιλόδοξο αυτό εγχείρημα υλοποιείται με την υποστήριξη της εταιρείας SpaceX, χρησιμοποιώντας τον ισχυρό πύραυλο Falcon-9 για την ασφαλή μεταφορά του εξοπλισμού στο διάστημα.
Η συγκεκριμένη διαστημική αποστολή αποσκοπεί στην τοποθέτηση των συστημάτων σε ύψος 500 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του πλανήτη.
Η κατασκευή και ο σχεδιασμός τους πραγματοποιήθηκαν εξ ολοκλήρου από το νεοσύστατο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποδεικνύοντας τις δυνατότητες της επιστημονικής κοινότητας.
Η ζωντανή μετάδοση της διαδικασίας προσφέρει την ευκαιρία στο κοινό να παρακολουθήσει λεπτό προς λεπτό την απογείωση.
Μέσα από την ειδική πλατφόρμα της αποστολής, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν την πορεία του πυραύλου και την επιτυχή τοποθέτηση των μηχανημάτων στην προκαθορισμένη τους θέση.
Η πιστοποίηση νέων διαστημικών τεχνολογιών και η χρηματοδότηση του έργου
Το ευρύτερο πρόγραμμα, γνωστό ως ERMIS Hellenic Cubesat Demonstration Mission, δεν αποτελεί απλώς μια δοκιμαστική πτήση, αλλά έναν κρίσιμο κόμβο για την πιστοποίηση πρωτοποριακών εφαρμογών σε συνθήκες πραγματικού διαστήματος.
Βασικός στόχος της αποστολής είναι η δοκιμή και επικύρωση τεχνολογιών αιχμής, οι οποίες περιλαμβάνουν την ανάπτυξη επικοινωνιών δικτύου 5G, ειδικά προσαρμοσμένων για τις ανάγκες του διαδικτύου των πραγμάτων.
Παράλληλα, τα συστήματα αυτά θα δοκιμάσουν προηγμένες δορυφορικές τηλεπικοινωνίες που βασίζονται στη χρήση τεχνολογίας laser, προσφέροντας νέες δυνατότητες στη μεταφορά δεδομένων.
Ένας επιπλέον νευραλγικός τομέας αφορά την παρατήρηση της Γης, η οποία θα επιτευχθεί μέσω της χρήσης μιας εξειδικευμένης υπερφασματικής κάμερας υψηλής ανάλυσης.
Αυτή η αποστολή εντάσσεται στο πρώτο σκέλος του φιλόδοξου Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, το οποίο διαθέτει έναν συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 200 εκατομμύρια ευρώ.
Η χρηματοδότηση για την υλοποίηση αυτού του εθνικού σχεδίου προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, εξασφαλίζοντας τους απαραίτητους πόρους για την τεχνολογική αναβάθμιση. Ειδικότερα, το έργο ERMIS διαχειρίζεται κονδύλια ύψους 4,9 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο πλήρης συντονισμός της προσπάθειας ανήκει στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ καταγράφεται μια ευρεία συνεργασία με σημαντικούς ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς φορείς.
Στο σχήμα συμμετέχουν ενεργά η εταιρεία OQ Hellas, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Την ανώτατη εποπτεία της διαστημικής αποστολής έχει αναλάβει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, ο οποίος λειτουργεί με την αρωγή και την υποστήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Οι εφαρμογές της αποστολής και η σύνδεση με τον διαστημικό σταθμό στον Χελμό
Η τεχνολογική αρτιότητα των τριών νανοδορυφόρων τύπου CubeSats αποτυπώνει την ικανότητα παραγωγής καινοτομίας από τους επιστημονικούς φορείς.
Μέσα από τη συγκεκριμένη αποστολή, πρόκειται να αξιολογηθούν για πρώτη φορά σε τροχιακό περιβάλλον λύσεις που σχεδιάστηκαν εξ ολοκλήρου για αυτόν τον σκοπό.
Ανάμεσα στα συστήματα που θα τεθούν σε λειτουργία ξεχωρίζουν οι δια-δορυφορικές συνδέσεις, γνωστές ως inter-satellite links, οι οποίες επιτρέπουν την απευθείας ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μηχανημάτων.
Παράλληλα, δοκιμάζεται η απευθείας επεξεργασία δεδομένων εικόνας ενόσω οι συσκευές βρίσκονται σε τροχιά.
Η διαδικασία αυτή υποστηρίζεται από εξειδικευμένους επιταχυντές υλικού που διαχειρίζονται αλγόριθμους συμπίεσης για τις υπερφασματικές εικόνες, διασφαλίζοντας την ταχεία μεταφορά τους.
Η κωδικοποίηση του οπτικού καναλιού ακολουθεί αυστηρά τα διεθνή διαστημικά πρότυπα του συστήματος CCSDS.
Ο έλεγχος της ακριβούς θέσης των δορυφόρων στον διαστημικό χώρο ρυθμίζεται μέσω προηγμένων αλγορίθμων αυτόματου ελέγχου και παρατήρησης.
Επιπλέον, το σύστημα οπτικών επικοινωνιών με laser αναμένεται να εγκαθιδρύσει μια σταθερή σύνδεση με τον οπτικό διαστημικό σταθμό εδάφους που βρίσκεται εγκατεστημένος στην περιοχή του Χελμού.
Τα δεδομένα που θα συλλέγονται από την υπερφασματική τηλεπισκόπηση προσφέρουν εντυπωσιακή ακρίβεια της τάξης των πέντε μέτρων.
Οι πληροφορίες αυτές κρίνονται ιδιαιτέρως πολύτιμες για την ανάπτυξη διαστημικών εφαρμογών εθνικής σημασίας, προσφέροντας άμεσες λύσεις σε τομείς αιχμής, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την υλοποίηση πρακτικών έξυπνης γεωργίας.
